Mweghachi nke 1st narị afọ Apostolic Christianity
Mgbanwe nke Ozizi Atọ n'Ime Otu
Mgbanwe nke Ozizi Atọ n'Ime Otu

Mgbanwe nke Ozizi Atọ n'Ime Otu

Ndị Kraịst ọgbara ọhụrụ ji ụgwọ ụka mbụ. Ihe nketa ya nke obi ike mgbe a na -akpagbu ya bụ ihe akaebe siri ike nke okwukwe. Agbanyeghị, ihe nketa a na -ekpuchikarị mmetụta ọjọọ nke ndị nkuzi ụgha ndị batara n'ogige atụrụ obere oge Kraịst rịgosịrị n'eluigwe. Ndị a sị na ha bụ Ndị Kraịst, ndị a maara nke ọma dị ka ndị Nọstik, jiri aghụghọ nkà nke Akwụkwọ Nsọ mee ka ozizi Atọ n'Ime Otu guzosie ike. 

A sịrị na kansụl ụka narị afọ nke anọ ewepụla ụdị ịjụ okwukwe dị otú ahụ ma chekwaa ozizi Ndị Kraịst na mwakpo nke nkà ihe ọmụma ndị ọgọ mmụọ. Mana nyocha nke ọma gbasara ndekọ akụkọ ihe mere eme na -ekpughe akụkọ dị nnọọ iche. Isiokwu a na -akọwapụta ihe ndị akọwapụtara nke ọma gbasara mmadụ na ihe omume metụtara mmepe nke ozizi Atọ n'Ime Otu nke dị mkpa maka ntule ziri ezi, mana adịkarịghị - ma ọ bụrụ na ekwutụla ya na nkuzi a ma ama.

NKE MBỤ

Israel oge ochie nwere ihe pụrụ iche nke ikwere na otu Chineke kacha elu. Ụkpụrụ okwukwe a nwere otu echiche nke Israel nke a maara dị ka Shema dị na Diuterọnọmi 6: 4: “Nụrụnụ Izrel: Jehova bụ Chineke anyị, Jehova bụ otu.”

Shema megide ozizi Atọ n'Ime Otu

Ọ bụ ezie na enwere oge ole na ole na Jenesis ebe Chineke kwuru “Ka anyị,” ma NIV na NET1 Akwụkwọ Nsọ na -amata ndị a dị ka Chineke na -agwa ogige ndị mmụọ ozi ya nke eluigwe okwu. Ojiji nke agba ochie na -agbanwe agbanwe nke aha onye bụ Yahweh (YHWH) na njikọta nnọchiaha nkeonwe dị ka Ime, na my, kwesịrị iwepụ obi abụọ ọ bụla na Israel oge ochie kwenyere na Chineke bụ otu onye.

Jizọs n'onwe ya kwupụtara nke a Shema site n'ihota nkwenkwe oge ochie nke Israel nke a na -ekwu na Mak 12:29. Ma ọ taghị aro nke ahụ “Onyenwe anyị bụ otu” pụtara ihe ọ bụla ọzọ karịa ihe Israel na -aghọta mgbe niile na ọ pụtara - otu onye. N’oge niile ọ na -eje ozi, ọ kọwara Nna dị n’eluigwe dị ka Chineke ma na -amakarị onwe ya na “naanị ezi Chineke” a nke ọ jeere ozi (Jn 17: 3).

N'oge na -adịghị anya mgbe mbilite n'ọnwụ na nrịgo rịgoro, Pita kwusara ndị Juu ibe ya ozi ọma. Mana n'okwuchukwu a, Peter ekwughị ọkwa Chukwu nke Atọ n'Ime Otu. Kama nke ahụ, ọ kọwara Chineke dị ka Nna nke nọ n'eluigwe. Ọ kọwaziri Jizọs dịka nwoke nke Chineke gbara -ama, na Mụọ dịka onyinye nke Chineke (Olu 2: 14-40). Ozi a zuru oke maka nzọpụta nye ndị niile nwere ntị ịnụ.

N'otu aka ahụ, Pọl, n'akwụkwọ ozi o degaara ndị Efesọs, kọwara otu Chineke dị ka Nna (Ndị Efesọs 4: 6), ma kwupụta na ọ bụ "Chineke nke Onyenwe anyị Jizọs" (Efe. 1:17). N'ihi ya, Jizọs nọ ọdụ 'n'aka nri' (Efe. 1:20) nke Chineke nke ya, onye bụ otu Chineke nke Israel. Okwu ndị yiri ya pụtara n'akwụkwọ ozi niile nke Pọl. Ọzọkwa, n'enweghi iche, OT na NT na -akọwa otu Chineke nke Israel dị ka Nna naanị ya (dịka Mal. 2:10, 1 Kọr. 8: 6; Efe. 4: 6; 1Ti 2: ​​5).

Ọ bụ ezie na a na -akpọ Jizọs "Chineke" ugboro ole na ole n'ime Agba Ọhụrụ, nke a na -agbaso ụkpụrụ agba ochie nke akpọrọ "Chukwu" (chihim n'asụsụ Hibru, theos n'asụsụ Greek) a na -etinye ya oge ụfọdụ maka ndị nnọchi anya Yahweh ka ọ gosi ọkwa ha dị ka ndị nnọchi anya ya.2 Ndị Hibru 1: 8-9 na-akọwa ụkpụrụ a nke ọma. N'ebe a, a na-akọwa Abụ Ọma 45: 6-7 n'ebe Jizọs nọ, na-egosi na ọ bụ onye nnọchite anya Jehova na onye nnọchi anya eze:

Ma ọ na -ekwu maka Ọkpara ahụ, “Ocheeze gị, Chineke, na -adị ruo mgbe ebighị ebi na mgbe niile… Ị hụrụ ezi omume n'anya ma kpọọ ajọ omume asị; ya mere Chineke, bụ́ Chineke gị, etewo gị mmanụ jiri mmanụ ọ gladụ gafere ndị ibe gị. ”

Abụ Ọma 45: 6-7

Dr. Thomas L. Constable, prọfesọ nke ngosi Bible na Dallas Theological Seminary, na -ekwu maka abụ ọma agbamakwụkwọ eze nke ọtụtụ ndị ọkà mmụta kwenyere na ọ bụ na mbụ ka a gwara eze Devid nke mbụ:3

Onye edemede ahụ kpọrọ eze mmadụ ya “Chineke” (Elohim). Ihe ọ na -ekwu abụghị na eze ahụ bụ Chineke kama na ọ na -eguzo n'ọnọdụ Chineke na -anọchite anya ya. Tụlee Ọpụpụ 21: 6; 22: 8-9; na Abụ Ọma 82: 1 ebe ndị dere Akwụkwọ Nsọ kpọrọ ndị ọka ikpe Israel chi n'ihi na ha nọchitere anya Chineke. Nke a bụ ngosipụta oke otuto maka eze. Chineke gọziri eze a n'ihi na ọ nọchitere anya Onyenwe anyị site n'ịchị dịka Yahweh na -eme.

Dr. Thomas Constable, Ihe edeturu Constable na Baibul (Abụ Ọma 45: 6)

Ọkà mmụta Agba Ochie Walter Bruggemann gara n'ihu na -akọwa na n'Abụ Ọma nke 45, “[Chineke] ji ọfullyụ tee eze ya mmanụ, na -egosi na Chineke ahọrọla eze ka ọ bụrụ onye nnọchi anya ya. Eze ahụ nọchiri anya Chineke na -achị ndị nọ na Jerusalem ma na -agwa ha okwu. Eze ahụ na -anọchitekwa anya ndị mmadụ n'ịgwa Chineke okwu n'ekpere. Onye na -ede uri na -eme ememme eze kachasị mma, onye ya na Chineke nwere mmekọrịta pụrụ iche na onye na -ewetara alaeze ikpe ziri ezi na nsọpụrụ. ” 4

Agba Ọhụrụ na -akwado na okwu a bụ “Chukwu” ka etinyere Jizọs na nke a nnọchite anya uche site n'imesi ike na Jizọs nwere Chineke nke nọ n’elu ya, ya bụ otu Chineke nke Israel.5 E gosipụtara ịdị elu nke Jizọs karịa ndị nnọchi anya YHWH ndị ọzọ site n'ọmụmụ nwa agbọghọ na -amaghị nwoke dị ka Adam nke abụọ na -enweghị mmehie, wee kwadoo ya site na mbuli elu ya gaa '' aka nri Chineke '' - ọnọdụ nke dobere ya nke ọma karịa usoro niile e kere eke mgbe ọ nọ n'otu oge ahụ iche ya site na otu Chineke onye ọ na -efe ruo taa dịka Chukwu nke ya (ịma atụ. 1: 6; 3: 2, 12).

Ozizi Plato na okpukpe ndị Juu nke Akwụkwọ Nsọ

Ike megide ozizi nke Atọ n'Ime Otu

Afọ 70 AD bụ nnukwu mgbanwe maka ụka ọhụrụ. Ndị agha Rom chụpụrụ Jeruselem, chụsasịa ndị Juu fọdụrụnụ ma kwụpụ Iso Ụzọ Kraịst ebe ndị Juu mụrụ ya. Ọtụtụ n'ime ndị ozi ahụ anwụọla n'oge a, n'oge na -adịghị anya, mkpagbu ndị Rom chụpụrụ ụka.

Otu o sila dị, Iso Christianityzọ Kraịst nọgidere na-agbasa site na Jerusalem wee banye n'etiti ndị ọgọ mmụọ Gris na Rom nke jupụtara na echiche nke onye ọkà ihe ọmụma Gris a ma ama Plato (428 BC). Plato dere akụkọ ifo banyere okike nke a kpọrọ Timaeus nke gunyere echiche metaphysical gbasara ọdịdị mmadụ nke ga-emesịa metụta ozizi Ndị Kraịst mgbe ndịozi gachara. The Catholic Encyclopedia ka sɛ:

Ọzọkwa, mmasị Plato na okike na-achịkwa echiche teleological nke ụwa dị ka ihe na-emegharị na World-Soul, nke, n'ịmara usoro ya, na-eme ihe niile maka ebumnuche bara uru. . .o kwenyere na mkpụrụ obi [mmadụ] adịworị tupu njikọta ya na anụ ahụ. Ozizi nile nke [Plato]ka ọ dị ugbu a, opekata mpe, dịka a na-etinye ya n'ihe ọmụma mmadụ, na-ebu ụzọ kwado ozizi nke ịdị adị.

Akwụkwọ bụ Catholic Encyclopedia, Plato na ozizi Plato

Akpọkwara “World-Soul” Plato dị ka Logos, nke pụtara naanị okwu. Na nkà ihe ọmụma Plato, Logos na -ezo aka n'ụkpụrụ nhazi nke eluigwe na ala nwere ezi uche. A na -egosi ya dịka chi nke abụọ nke Chukwu Kasị Elu mere na mmalite nke okike. Logos demiurge a na -aga n'ihu imepụta ma ụwa ihe na mkpụrụ obi mmadụ niile na -adịghị ahụ anya.6

Dị ka Plato si kwuo, mkpụrụ obi mmadụ na-eburu ụzọ dịrị ndụ, na-ebi na chi dị n'eluigwe ruo mgbe ha gbadara n'ụwa wee banye n'afọ ka a mụọ ya dị ka mmadụ. Mgbe ahụ, a na -enwetaghachi ha ọzọ dịka mmadụ (ma ọ bụ anụmanụ) ruo mgbe ha nwetara amamihe zuru oke ka a tọhapụ ha site n'anụ ahụ ka ha wee rịgoro n'eluigwe dị ka mkpụrụ obi ebighi ebi.7

N'ụzọ dị nnọọ iche na ndị Grik, akwụkwọ nsọ Hibru na -akụzi na mmadụ na -amalite ịdị adị mgbe a tụụrụ ime ya n'akpa nwa. Jenesis 2: 7 na -egosi na mkpụrụ obi mmadụ (nwa nwoke n'asụsụ Hibru) abụghị ihe na -enweghị ihe ọ bụ kama ọ mejupụtara abụọ ihe jikọtara: iku ume Chineke na ájá nke ala. Ya mere, naanị uche nke mkpụrụ obi mmadụ nwere ike '' dịrị adị '' bụ n'ime atụmatụ ebighi ebi nke Chineke, echiche a na-akpọkarị akara aka. EC Dewick na -ekwu maka ọdịiche a:

Mgbe onye Juu kwuru na 'akara aka,' ọ na -eche na ọ dịlarị 'adịla' na ndụ dị elu. N'ihi ya, a kara akara akụkọ ihe mere eme nke ụwa n'ihi na ọ dịlarị, n'otu echiche, dịrị adị ma bụrụkwa nke edoziri. Echiche a nke ndị Juu nke akara aka nwere ike dị iche na echiche Grik nke ịdị adị site na echiche nke “ịdị adị” na ebumnuche Chineke..

EC Dewick, Eschatology Ndị Kraịst oge mbụ, 253-254

A na-achọta echiche a n'ime akwụkwọ-nsọ ​​niile yana kwa n'akwụkwọ edemede nke ndị rabaị nke akwụkwọ nsọ nke oge tempụl nke abụọ. Ụfọdụ ihe atụ gụnyere:

  • Tupu m kpụọ gị [Jeremaya] n'afọ, ama m gị, tupu a mụọ gị, edoro m gị nsọ; Mu onwem emewo gi onye -amuma nye mba nile. (Jer. 1: 5)
  • . . .JEHOVA [Yahweh]. . .mere m [Mesaịa ahụ] site n'afọ ka m bụrụ ohu ya, ka m kpọghachitere Jekọb. . . (As. 49:5)
  • Mana ọ chepụtara ma chepụta m [Moses], wee kwadoo m site na mmalite nke ụwa ka m bụrụ onye ogbugbo nke ọgbụgba -ndụ ya. (Testament nke Moses 1:14, ihe dịka 150 tutu amụọ Kraịst)

Site n'echiche ndị Juu, ndị a ma ama na atụmatụ nzọpụta Chineke doro anya na a ga -enwe nke mere na e kwuru na ha bụ ndị 'e kere eke' ma ọ bụ 'mara' tupu amụọ ha. Nke a bụ nnọọ ụzọ na -adịchaghị mma iji gosipụta akara aka Chineke. Echiche Hibru banyere ịdị adị mmadụ dị adị n'ime atụmatụ nke Chineke na-emegidekarị echiche Grik nke ịdị adị mmadụ dị adị dị ka ndị na-adịghị ahụ anya.

Philo Judaeus (20 BC - 50 OA)

Philo Judaeus bụ onye ọkà ihe ọmụma ndị Juu nke ndị Grik biri na Aleksandria, Egypt n'ihe dị ka oge Kraịst. A maara ya nke ọma maka ịgwakọta ihe dị n'okpukpe ndị ọgọ mmụọ dịka Platonism, Stoicism, na Gnostic Mysticism na okpukperechi ndị Juu ya na usoro nkọwa na Agba Ochie. Nkọwa ndị a mechara nwee mmetụta dị ukwuu na nkà mmụta okpukpe nke ọtụtụ ndị nna ụka oge gboo.

Alexandria bụ obodo nwere ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị Juu nke gosipụtagoro mmekọ maka ọtụtụ okpukpe ndị Gris na ndị Ijipt. Ọkammụta Alfred Plummer kọwara akara a nke Alexandria nke okpukpe ndị Juu dị ka "theosophy," na -ekwupụta nke ahụ “Ọ bụ ihe mejupụtara nkà mmụta okpukpe nke nwere nkà ihe ọmụma na ihe omimi.” 8

Edere nke ọma mmekọrịta Philo maka nkà ihe ọmụma Platon. Ọ tụlere Plato “Nke kacha atọ ụtọ n'ime ndị edemede niile” 9 ma jidesie ozizi Plato ike dị ka ịmara mkpụrụ obi mmadụ tupu ọ dịrị ndụ yana ọdịnihu ebighebi. Harold Willoughby na -ahụ maka mmekọrịta mmekọrịta Philo:

N'ihi mmasị o nwere na nkà ihe ọmụma Gris na iguzosi ike n'ihe ya nye okpukpe nke ya, Philo chọtara onwe ya n'ọnọdụ siri ike. Ọ chọghị ịjụ nkà ihe ọmụma ma ọ bụ okpukpe; ya mere ọ chọrọ ime ka ha dị ná mma. N'ọgbalị a, ọ nọ na -agbalị ime ihe ndị ọzọ na -eche echiche si n'agbụrụ ya nọ n'otu mpaghara gbara mbọ ime n'ihu ya. Ihe karịrị otu narị afọ na ọkara tupu mgbe ahụ, Aristobulus arụpụtala ụfọdụ ntụnyere n'etiti okwukwe nna nna ya na ntule Plato, nke ọ kọwara site n'echiche na onye ọkà ihe ọmụma Gris gbaziri echiche ya n'aka Moses. banye na Pentateuch ihe ọ bụla o weere na ọ bara uru na sistemụ dị iche iche nke nkà ihe ọmụma ndị mba ọzọ. N'ezie, nke a bụ usoro siri ike na ime ihe ike; mana Philo ji ngwa ngwa mezuo ya site na nkọwa nkọwa, ihe eji agbazite n'aka ndị Stoik.

Harold Willoughby, Mmeghachi omume nke ndị ọgọ mmụọ, ch IX

Mgbalị Philo kacha mara amara ijikọ nkà ihe ọmụma Plato na Agba Ochie gụnyere echiche nke Logos. Omenala ndị Gris na nke Hibru na -enye Logos ọkwá dị elu, mana ha nwere echiche dị iche iche n'azụ aha nkekọrịta a.

Plato Logos bụ chi nke abụọ na mmerụ ahụ maara ihe. Akara Agba Ochie nke YHWH, n'aka nke ọzọ, abụghị a onye ihe mgbaru ọsọ nwere Kedu. Ọ bụ ezie na a na -ahazi ya mgbe ụfọdụ (dị ka a na -ahụ na Ilu 8), ọ naghị ekwu maka mmadụ nwere onwe ya, kama ọ na -ekwu maka atụmatụ, iwu, na nkwukọrịta na -arụ ọrụ nke YHWH, nke ndị mmụọ ozi, nrọ, ma ọ bụ ọhụụ na -enyekarị ndị na -anabata ya.10

Na nkọwa Philo, ọdịiche a dị oke mkpa dị n'etiti Logos Greek na akara nke Hibru na -aghọ nke ọma. Ọ na -egosi akara ngosi nke Chineke dịka ihe niile site n'echiche nkịtị11 ka onye kwụụrụ onwe ya ”chi nke abụọ."12 Ọ na -ewebata echiche na mmụọ ozi nke Agba Ochie nke Jehova abụghị naanị Nyefee logos nke Chineke, mana n'ezie is logos nke Chineke.13 N'ime ime nke a, ọ na -egosi akara ngosi nke Chineke n'ụzọ nke ahụ "Karịrị ihe ọ bụla kwuru na OT ma ọ bụ LXX [Septuagint]." 14

Dr. HA Kennedy kwubiri na “Echiche Logos n'onwe ya, dị ka ọ dị na Philo, jupụtara n'ọgba aghara. Ihe ịrụ ụka adịghị ya na nke a bụ n'ihi ihe mejupụtara ya site n'ụdị ihe dị iche iche, echiche abụọ nke Plato, monism Stoic, na ofufe ndị Juu nwere otu chi. ” 15 N'agbanyeghị nke a, ihe atụ a metụtara ọtụtụ ndị ode akwụkwọ patristic ndị tọrọ ntọala Christology mgbe Akwụkwọ Nsọ gasịrị, gụnyere Justin Martyr, Clement nke Alexandria, na Origen.

N'ezie, dị ka ọkachamara Philo David T. Runia na -ede, “[C] na -akparị ndị nna. . . bịara were Philo dị ka 'nwanne n'okwukwe', ma egbula oge iweghara ọtụtụ echiche na isiokwu site n'ihe odide ya. ” 16

NKE narị afọ nke abụọ

Justin Martyr (100 - 165 AD)

A mụrụ Justin Martyr na Palestine n'ime ezinụlọ na -ekpere arụsị. Ọ mụrụ ma kuzie ihe dị ka onye ọkà ihe ọmụma Plato tupu ọ ghọọ Onye Kraịst n'ihe dị ka afọ iri atọ. Ọ bụ ezie na a na -echeta ya nke ọma maka ọnwụ okwukwe ya n'aka Rome, Justin rụkwara ọrụ dị mkpa n'ịkpụzi ozizi ụka.

A na -ekele ya na ọ nyere chọọchị ahụ Logos Christology, nke bụ ozizi nke nbanye n'ime ụdị mbụ ya mgbe akwụkwọ nsọ gasịrị. Kpọmkwem, Justin na -akọwa okwu ahụ logos nke Jọn 1: 1-14 ka ọ bụrụ mmụọ nke dị adị tupu oge eruo nke kwenyere ka ọ bụrụ mmadụ site na ịbanye n'akpa nwa Meri.

Mana nkọwa a dị iche na akara ngosi dị ka egosiri na OT Hibru na Greek LXX nke na -arụ ọrụ dị ka ndabere okwu mmalite nke Jọn. Dọkịta James Dunn rụtụrụ aka na nke ahụ “Okpukpe ndị Juu tupu oge Ndị Kraịst n’onwe ya enyeghị anyị ezi ihe mere anyị ga-eji chee na a ghọtara [Okwu na Amamihe Chineke] dị ka ụdịdị nke otu ọrụ Chineke na-arụ n’ebe ọ nọ na ihe o kere eke.” 17

The Nkọwa okwu nke Agba Ọhụrụ Agba Ọhụrụ na Mmepe Ya, tozuru oke otu n'ime Iso Ụzọ Kraịst Taa Akwụkwọ 1998 nke Afọ, kwuru na "[T] ọrụ nke 'Okwu' Johannine '(akara ngosi) na -eru nso na amamihe, nke na -akọwa onwe ya mgbe ụfọdụ n'akwụkwọ nsọ na n'akwụkwọ akụkọ mgbe ochie." 18

Mgbe ọ na-ede na ọdịnala ndị Hibru a, ọ ga-abụ na Jọn were ụdị onye ahụ mee ihe na Jọn 1: 1-13. Dunn na -akọwa, "Ọ bụ ezie na anyị nwere ike ịsị na amamihe nke Chukwu ghọrọ anụ ahụ n'ime Kraịst, nke ahụ apụtaghị na Amamihe bụ chi, ma ọ bụ na Kraịst n'onwe ya dịrị ndụ na Chineke." 19 

Dr. Paul VM Flesher na Dr. Bruce Chilton, ndị ọkachamara n'okpukpe ndị Juu na mmalite Iso Ụzọ Kraịst, na -adọkwa aka na ntị na "Okwu mmeghe n'onwe ya anaghị egosi ịdị adị nke Jizọs dị ka akara nke Chukwu, n'agbanyeghị na ọ na -ahụ akara ngosi n'onwe ya dị ka nke ebighi ebi." Ha rụtụrụ aka na nkọwa a ma ama nke akara ngosi dị ka Jizọs dịrị ndụ tupu mgbe ahụ bụ “nke nkà mmụta okpukpe nke chọọchị oge mbụ metọrọ n'ụzọ na -enweghị isi. ” 20

Okpukpe nke sochirinụ gbanyesiri mkpọrọgwụ ike na nkwupụta Justin kwuru na akara ngosi nke YHWH bụ ihe dị adị. Justin chọtara nkwado maka nkwupụta ya na paradaịs Plato:

na mkparịta ụka gbasara ahụike gbasara Ọkpara Chineke na Timaeus nke Plato, ebe ọ na -ekwu, 'O debere ya obe n'eluigwe na ụwa', ọ gbazitere site n'otu aka ahụ n'aka Moses; n'ihi na n'akwụkwọ Mozis, a na -akọ otú n'oge ahụ, mgbe ụmụ Izrel si n'Ijipt pụta ma nọrọ n'ọzara, ha dara na anụ ọjọọ na -egbu egbu ... na Mozis ... … Kedu ihe Plato na -agụ, na -aghọtachaghị nke ọma, na -ejighi ghọta na ọ bụ onyinyo nke obe, mana were ya ka ọ bụrụ ịtụkwasị obe, o kwuru na e debere ike na -esote Chineke nke mbụ n'ofe ụwa ... [Plato] na -enye Logos nke abụọ nke dị na Chineke, onye ọ sịrị na etinyere n'ụzọ gafere na mbara igwe…

Justin Martyr, Akpa Apology, ch. LX

Justin na-ekwu na akụkụ Akwụkwọ Nsọ Hibru kpaliri Plato imepụta Logos nke dịbu adị na ya Timaeus akaụntụ okike.21 Ebe o si otu a '' mee ka iwu Platonic bụrụ nke ziri ezi '', onye na-arịọ mgbaghara na-ewulite Christology ya n'echiche Grik nke ịdị adị nkịtị wee jikọọ ya na echiche Philo na OT angel nke Jehova bụ otu na OT logos nke Jehova.

N'ezie, David Runia kwuru na n'akwụkwọ Justin “Echiche nke Logos na ọnọdụ tupu ọ banye n'anụ ahụ na nke anụ ahụ. . .ra ụgwọ nye okpukpe ndị Juu nke ndị Gris n'ozuzu ya na karịsịa Philo. ” 22 N'ihi nke a, mgbe Justin gụrụ na John 1 na akara ngosi nke kere ihe niile mechara bụrụ "anụ ahụ" n'ime onwe onye Jizọs, ọ naghị agụ ya site na oghere Hebraic nke akara ngosi nke onye Jizọs mechara bụrụ nke ọma; kama ọ ghọtara ya pụtara na Jizọs maara nke ọma tupu ọmụmụ ya dị ka mmụọ ozi nke Jehova tupu ọ gbanwee onwe ya ka ọ bụrụ mmadụ.23

Mana ekwesịrị ịmara nke ọma na Justin echeghị na Jizọs dịbu adị dịka Yahweh. N'ụzọ megidere nke ahụ, Justin na -ele Nna ahụ anya dị ka “Chineke nke naanị ya nke a na -amụghị amụ, onye na -enweghị ike ikwu okwu” 24 n'oge Jizọs “Ọ bụ Chineke n'ihi na ọ bụ onye mbụ e kere eke." 25 N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, Justin na -ele Jizọs anya site na oghere Platonic nke Chineke nke abụọ na nke nọ n'okpuru:

Enwere kwuru na ọ bụ Chineke ọzọ na Onye -nwe [onye] nọ n'okpuru Onye kere ihe niile; onye a na -akpọkwa mmụọ ozi, n'ihi na ọ na -agwa ụmụ mmadụ ihe ọ bụla Onye kere ihe niile - onye ọ dịghị Chineke ọzọ dị n'elu - na -achọ ịgwa ha.26

Ọrụ nke Logos Christology na ịkpụzi ozizi bụ isi nke Ndị Kraịst enweghị ike ikwubiga okwu ókè. Ọtụtụ ndị nna ga -abịa n'ọdịnihu nke ụka, gụnyere Irenaeus, Tertullian, Hippolytus, na Eusebius nke Sesaria, ga -ehota ọrụ Justin iji kwado akwụkwọ ozizi nke aka ha.

Nkà mmụta okpukperechi nke Kraịst ya ga -abụ ntọala nke echiche niile ọdịnihu gbasara ọdịdị Jizọs Kraịst ka e wuru n'oge kansụl ụka nke ụka. Mana echiche Justin banyere Kraịst dị ka Chineke nke abụọ na onye nọ n'okpuru ga -emesịa kpebie na ọ bụ ozizi nke o nyere aka wuo ka ọ bụrụ onye jụrụ okwukwe.

ỌGWỤGWỌ NKE ATỌ

Origen (185-251 AD)

Philip Schaff na Origen

N'ịbụ onye a mụrụ n'ezinụlọ Ndị Kraịst, Origen nwetara agụmakwụkwọ ka elu nke Gris gbanyesiri mkpọrọgwụ ike na nkuzi Plato. Ọ gara n'ihu na -akụzi nkà ihe ọmụma na Aleksandria, Egypt, ma mesịa ghọọ onye ndu ọgụgụ isi Ndị Kraịst nke oge ya. A maara Origen maka ịkọ nkọ dị omimi banyere akwụkwọ nsọ, na -agbaso ọdịnala akụkọ ifo nke Philo guzobere. Ilaria LE Ramelli dere banyere njikọ dị n'etiti Philo na Origen:

Ekwenyere Philo nke ukwuu na Akwụkwọ Nsọ na Platoism sitere n'otu Logos iji sie ọnwụ na Akwụkwọ Nsọ kọwara n'ezie ozizi Platonic a ma ama nke echiche. . .Ọ dị mkpa, mana ọ bụghị ihe ijuanya na n'oge na -adịghị anya Origen weghaara nkọwa Philo. . . .Philo ghọtara Akwụkwọ Nsọ Hibru dịka nkọwa nke ozizi Plato. Ndien Origen ama etiene nde ikpat esie.

Ilaria LE Ramelli, 'Philo dị ka Ngosipụta nke Origen', p.5

Origen kwalitere echiche Plato na mkpụrụ obi mmadụ niile dịbu adị ka ndị nwere ezi uche si n'eluigwe daa wee banye n'akpa nwa ka a mụọ ha n'anụ ahụ. Mgbe ahụ mkpụrụ obi ndị a ga -enwetaghachi ụwa site n'otu ahụ mmadụ gaa n'ọzọ ruo mgbe, site n'ịtụgharị uche na omimi, ha rigo n'eluigwe. N'ihe atụ a, a ga -emecha gbapụta mkpụrụ obi niile (gụnyere Setan).27

Ọ bụ Origen chepụtara ozizi a maara dị ka Ọgbọ ebighi ebi nke Ọkpara ahụ. Ogidi a nke nkà mmụta okpukpe Atọ n'Ime Otu na-eme nnọọ mgbanwe n'echiche Justin na Chineke mụrụ Jizọs n'ụdị mmadụ tupu mmalite nke okike. Origen tụrụ aro ka ọ bụrụ Jizọs mgbe nwere mmalite. Enwere ike ịgbatị okwu a “amụrụ” pụtara ogologo oge na -enweghị njedebe, nke mere na a na -amụ Jizọs 'ruo mgbe ebighị ebi' ruo taa ruo n'echiche dị omimi nke enweghị ike ịghọta ya:

. . . Ọgbọ ya dị ka ebighi ebi na mgbe ebighi ebi. . . 28

N'ịbụ nke gbanyesiri mkpọrọgwụ ike na metaphysics Platon, echiche Origen na Ọkpara ahụ a mụrụ nwere mmalite "obere-mmalite" ghọrọ ihe a ma ama n'akụkụ ụfọdụ nke ụka Helleni. Mana echiche a abụghị nke mmadụ niile nabatara, ọ ga -emesịa bụrụ isi mgbagha na arụmụka nke ụka nke narị afọ sochirinụ.

Origen n'onwe ya ga -abụ onye anathematism mgbe ọ nwụrụ dị ka onye jụrụ okwukwe na ọgbakọ nke ise Ecumenical maka ozizi ndị ọzọ n'ime ọrụ nwere ozizi ya na Ọgbọ ebighi ebi nke Ọkpara ahụ. 29

Tertullian (160 - 225 AD)

Quintus Septimius Florens Tertullianus mụrụ Carthage, Africa. Onye ya na Origen dịkọrọ ndụ, Tertullian bụ onye ọkà mmụta okpukpe ama ama na onye edemede nwere onyinye. Ọ bụ onye ọkà ihe ọmụma sitere na Latin mbụ nke Latin wepụtara okwu mmụta okpukpe bụ "Atọ n'Ime Otu" wee nye ya ozizi iwu.30 Echiche Tertullian, nke e wuru n'elu Logos Christology nke narị afọ gara aga, nwere ọtụtụ nkebi ahịrịokwu ndị dị na ụkpụrụ okwukwe.

N'agbanyeghị nke ahụ, Tertullian echeghị echiche maka otu Atọ n'Ime Otu, nke ga-adịru ebighị ebi. Kama o bu n'obi otu ahaghị nhata Atọ n'Ime Otu nke Chineke dị iche na ya karịa nke Ọkpara na Mmụọ Nsọ. Maka Tertullian, enwere mgbe Ọkpara na -adịghị adị: “Ọ garaghị abụ Nna tupu Ọkpara ahụ, ma ọ bụ onye ikpe tupu mmehie. Otú ọ dị, e nwere oge mgbe mmehie adịghị, ya na Ọkpara ahụ adịghị. ” 31

Ka oge na -aga, kansụl chọọchị jụrụ ajụjụ banyere echiche Tertullian banyere Atọ n'Ime Otu. Ndị Akwụkwọ bụ New Catholic Encyclopedia ndetu: “N'ọtụtụ ebe nke nkà mmụta okpukpe, echiche Tertullian bụ, n'ezie, anabataghị ya.” 32 Ya mere, nwoke ahụ webatara echiche nke Atọ n'Ime Otu n'okwu mmụta okpukpe ka e kpere n'ịjụ okwukwe dị ka nsụgharị ikpeazụ nke ozizi nke ya si dị.

AFỌ NKE ABỤỌ

Esemokwu Arian (318 - 381 AD)

Akụkụ ikpeazụ nke njem ahụ na ozizi nke Atọ n'Ime Otu pụtara n'ime afọ 60 na narị afọ nke anọ (318 - 381 AD). Ọ gụnyere arụmụka a ma ama nke a maara dị ka esemokwu Arian. Mgbe a na -atụle akụkụ nke akụkọ ihe mere eme nke ụka a n'okpukpe Ndị Kraịst, a na -atụpụ Arius dị ka anụ ọhịa wolf na uwe atụrụ, na -eji aghụghọ na -anwa iji ozizi ịjụ okwukwe megharịa ozizi ụlọ ụka guzobere. Mana nke a tụgharịrị bụrụ nnukwu mgbagọ nke eziokwu.

Ọnọdụ nkà mmụta okpukpe na mmalite narị afọ nke anọ dị mgbagwoju anya. N'ihi mkpagbu ndị Rom n'oge na -adịbeghị anya, ụka adịghị ka otu jikọrọ ọnụ nke nwere otu ozizi, kama dị ka netwọkụ rụrụ arụ nke ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọgbakọ kwụụrụ onwe ya. Ka ọ na-erule n'oge a, ọtụtụ echiche dị iche iche banyere ọdịdị Kraịst bilitere n'echiche bụ na Jizọs maara tupu ọmụmụ ya. Okpukpe ọ bụla kwenyesiri ike na ha ziri ezi ma katọọ ndị iro ha dị ka ndị jụrụ okwukwe.33

Ụfọdụ echiche na -adịchaghị mma gbasara ọdịdị Kraịst sitere na Alexandria, Egypt, ebe echiche oge ochie ebe Philo na Origen na -akụzi ihe. Otu bishọp aha ya bụ Alexander bụ onye isi ụlọ ụka dị n'obodo a ama ama n'ọdụ ụgbọ mmiri, na ije ozi n'okpuru ya bụ onye ụkọchukwu Libya meworo okenye aha ya bụ Arius.

Isi nghọtahie dị n'etiti Arius na bishọp ya dabere etu ha siri kọwaa okwu a amuru. Arius rụrụ ụka na ebe ọ bụ nanị Nna bụ a na -amụbeghị amụ, Nna bụ naanị isi ihe niile dị adị. Ọkpara ahụ enweghị ike ịbụ na-adịru ebighị ebi n'ihi na nke a ga -apụta na ọ bụ ya a na -amụbeghị amụ, Ndinam abụọ isi mmalite emetụtaghị ihe karịa otu. 

N'ikwekọ na ụka narị afọ nke abụọ, Arius rụrụ ụka na okwu a "mụrụ" chọrọ mmalite. O kwenyere na ịdị adị nke Ọkpara ahụ malitere mgbe Nna mụrụ ya tupu e kee ụwa. Otú ọ dị, Bishọp Alexander, nakweere nkwupụta Origen na a pụrụ ịmụ Ọkpara ahụ by Chineke ka na-adịkwa ebighi ebi na Chineke site na ihe omimi “mụọ” nke na -adịru mgbe niile.

Mgbe Alexander chọpụtara na onye ụkọchukwu ya rụrụ ụka n'okwu a, o zigaara bishọp ibe ya akwụkwọ ozi na -agba agba, na -agba mwepụ nke Arius na ndị na -akwado ya ka ndị nwoke bụ ndị na -adịchaghị njọ maka ịjụ ozizi Origen nke Ebighị Ebi: "Akpọtere m onwe m igosi gị enweghị okwukwe nke ndị na -asị na ọ dị mgbe Ọkpara Chineke na -adịghị." 34 Nke a kpọrọ ndị nyere aka na nkuzi nke Atọ n'Ime Otu dị ka Tertullian na Justin Martyr dị ka ndị ajọ mmadụ na enweghị okwukwe, n'ihi na ha nwere echiche a ogologo oge tupu Arius.

N'ịzaghachi iwe a, Arius nwara ime ka ya na bishọp ya dịghachi n'otu site n'akwụkwọ ozi. O jiri nkwanye ugwu kwughachi ọkwa ya wee kwuo na ọ bụ okwukwe a natara “Site na ndị nna nna anyị,” ikekwe na -ezo aka na ụmụ nwoke dịka Justin na Tertullian. Mana Alexander jụrụ ịkagbu nke a wee kpọkọta kansụl ime obodo na 318 AD, ebe a chọrọ onye ndu ka ọ bịanye aka n'akwụkwọ na -ekwupụta na ya bụ Origenist Christology. A ga -achụpụ ndị jụrụ ajụ.35

Ma n'oge a n'akụkọ ihe mere eme nke ụka, enweghị echiche "Ọtọdọks" maka ọdịdị metaphysical nke Kraịst. Dr. RPC Hanson rụtụrụ aka na "Ịdabere Alexander n'ebe Origen nọ bụ n'ihi nhọrọ nke aka ya, ọ bụghị ịdịgide n'ọdịnala ọdịnala ya." 36 N'ịbụ onye na -emegideghị ụkpụrụ okwukwe mana echiche bishọp Alexander, Arius jụrụ ịbịanye aka n'akwụkwọ ahụ wee chụpụ ya. Mana ndị na -akwado ya mechara mee kansụl nke ha ka eweghachite ya. Otú ahụ ka ọtụtụ kansụl ndị na -ese okwu si malite bụ́ ndị yiri egwu ikewa ma chọọchị ma alaeze ukwu ahụ.

Constantine na Kansụl Nicaea

Constantine Onye Ukwu bụ eze ukwu Rom n'oge arụmụka ndị Arian. N'ime oge ọchịchị ike ya, o gburu ọgọ ya nwoke, ọgọ ya nwoke atọ, nwa nwanne ya, nwa nwoke mbụ ya na nwunye ya. Ọ bụkwa nwoke nwere ohere nke nabatara Iso Christianityzọ Kraịst mgbe ọ rọrọ nrọ nke ọ hụrụ obe n'elu igwe wee gwa ya na akara a ga -enye ya mmeri agha.37

Constantine na mbụ gbalịrị iji akwụkwọ ozi dozie esemokwu na -ada ada n'etiti Arius na Alexander. Eze ukwu ahụ ewereghị nghọtahie ahụ dị ka okwu gbasara okwukwe siri ike; kama, ebumnobi ya bụ isi bụ ka ọ dịrị n'otu alaeze nke na -etisa ngwa ngwa n'usoro okpukpe. Ya mere, mgbe mbọ ọ gbara ime ka udo dịrị kụrụ afọ n'ala, ọ kpọkọtara kansụl Nicaea na 325 AD.

Ọnụ ọgụgụ ndị bịara ya pere mpe - naanị ihe dị ka mmadụ 300 n'ime 1800 a kpọrọ oku maka ogbako ahụ gara, ọtụtụ n'ime ndị a bụ ndị na -akwado Alexander.38 Na ngwụcha usoro ikpe a, Constantine kwuru okwu na -agba ndị bịara ya ume ka ha votu maka bishọp Origenist Christology. O kwuru okwu ya site n'ịkpọtụ ndị edemede dịka Virgil, Cicero, na onye ụkọchukwu na -ekpere arụsị aha ya bụ Erythraean Sybil. Mana ihe akaebe ya nke okpueze bụ nke Plato Timaeus:

Akụkọ ihe mere eme na-egosi na kansụl Nicaea tụrụ vootu maka echiche eze ukwu kwadoro Bishọp Alexander. Mana okwu nke okwukwe - nke were arụmụka dị ukwuu na okwu Gnostic na mbụ homoususios (nke pụtara “otu ihe”) - hapụrụ ya ka ọ nwee nkọwa dị iche iche.39

N'ikpeazụ, Plato n'onwe ya, onye dị nwayọ na nke kacha nụchaa, onye buru ụzọ depụta echiche ụmụ mmadụ site na ihe ezi uche gaa n'ihe ọgụgụ isi na ihe ebighi ebi, wee kuziere ha ka ha nwee agụụ maka ịkọ nkọ, na mbụ ekwuputara, n'eziokwu, Chineke dị elu karịa ihe ọ bụla dị mkpa, mana ya [Plato] gbakwụnyekwara nke abụọ, na -amata ha ọnụọgụ abụọ dịka abụọ, n'agbanyeghị na ha nwere otu izu oke, na ịbụ chi nke abụọ na -amalite site na nke mbụ. . .N'ihi ya, site na ezi ihe kpatara ya, anyị nwere ike ịsị na ọ dị otu Onye nlekọta na nlekọta ya na -elekọta ihe niile, ọbụlagodi Chineke Okwu, onye nyere iwu ihe niile; ma Okwu ahụ bụ Chineke n'onwe ya bụkwa Ọkpara Chineke.

Oration Constantine na nzukọ ndị nsọ (Eusebius)

N'ihi nke a, nzukọ kansụl ọhụrụ gbakọtara n'ime iri afọ sochirinụ. Nke a gụnyere kansụl okpukpu abụọ nke Rimini-Seleucia na 359 AD, nke nọchitere anya ya karịa Nicaea yana ndị bishọp 500 fọrọ nke nta ka ha bịa, mana ha tụrụ vootu maka nakweere ozizi Arius lee.40 N'ezie, ọtụtụ ndị kansụl na -eso Nicaea tụrụ vootu megide Ọnọdụ Nicaea. Constantine n'onwe ya ga -emesịa gbanwee obi ya ọtụtụ ugboro n'okwu a ma n'ikpeazụ n'elu ọnwụ ya họọrọ ka onye ụkọchukwu Arian mee ya baptizim.41

Athanasius (296 - 373 AD)

Athanasius bụ onye Ijipt Aleksandria nke malitere ọrụ nkà mmụta okpukpe dị ka otu onye dikọn Bishop Alexander. Afọ atọ ka e nwesịrị kansụl nke Nicaea, ọ nọchiri Alexander dị ka achịbishọp nke ụka Alexandria. Athanasius lụrụ ọgụ siri ike maka ịdị elu nke nzụkọ nke onye nkuzi ya, a na -enyekwa ya otuto dị ukwuu maka mmeri nke Arianism na njedebe nke narị afọ nke anọ.42

Na akụkọ ndụ Na -agbasi mbọ ike maka anyị niile, Dọkịta John Piper kwuru na a na -ele Athanasius anya dị ka Nna nke Atọ n'Ime Otu.43 A gwara anyị na mmadụ ise n'ime ndị ọchụnta ego Athanasius - nsonaazụ nke ịbụ ndị a mara ikpe maka mpụ dịka ime ihe ike, iri ego, na ịgba ọchịchị mgba okpuru - bụ n'ezie mkpagbu na -ezighị ezi nke nwoke aka ya dị ọcha. Piper kpọrọ ya "onye na -agba ọsọ Chineke"44 ma mara ya site n'ikwu naanị ndị na -akwado ya, dị ka Gregory nke Nyssa:

Otuto otuto dị otú ahụ na -enye echiche dị iche na Athanasius bụ naanị ndị ozi n'onwe ya na nsọpụrụ Chineke ya. Agbanyeghị, anyị na -achọpụta akụkụ nwoke a n'akụkụ otu n'ime isi mmalite Piper,46 ihe ọmụmụ a na -akwanyere ugwu na kansụl ụka nke narị afọ nke anọ a kpọrọ The Chọọ maka ozizi Ndị Kraịst nke Chukwu  nke Dr. RPC Hanson dere:

Mmegbu Athanasius na -emegide ndị na -emegide ya, ọbụlagodi ikwe ka ihe ọ tara ahụhụ n'aka ha, mgbe ụfọdụ na -eru ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nrịanrịa… N'ime otu n'ime akwụkwọ ozi Festal ya mechara, mgbe ọ na -agba ìgwè atụrụ ya ume ka ha ghara ịkpọ asị, ọ na -egosipụta ajọ ịkpọasị. Ọ dịkwa ka o doro anya na mbọ mbụ Athanasius na -eme n'òtù ndị omekome na dayọsis ya enweghị ihe jikọrọ ya na echiche dị iche iche gbasara isiokwu nke Arian Arụmụka, mana a na -eduzi ya megide ndị Meliti. . .Otutu ọ nọ n'oche, o kpebisiri ike iji aka dị ike na -emegbu ha, ọ naghịkwa akpachapụ anya ma ọlị maka ụzọ o jiri. Anyị nwere ike ịhụ ugbua ihe kpatara, ma ọ dịkarịa ala afọ iri abụọ ka 335 gasịrị, ọ nweghị Bishọp Ọwụwa Anyanwụ ga -eso Athanasius kwurịta okwu. A mara ya ikpe ziri ezi maka omume ihere na nke ya. Nkwenye ya enweghị ihe jikọrọ ya na okwu nkuzi. Ọ nweghị ụka a ga -atụ anya ịnabata omume dị ka nke a n'aka otu n'ime ndị bishọp ya.

- RPC Hanson, Chọọ maka ozizi Ndị Kraịst nke Chukwu, p. 243, 254-255

Hanson na -ewepụta otu isiakwụkwọ nke akwụkwọ ya na -atụ n'anya "Omume nke Athanasius".47 N'ebe a anyị na -achọpụta na Athanasius na -ekwutọkarị ndị mmegide ya ma na -akọwahie nkwenkwe ha. O nweghikwa ihe ọ bụla gbasara iji ime ihe ike eme ihe iji mezuo ebumnuche ya, na -akpagbu otu mmegide a maara dị ka ndị Melitians site na ijide ha ma tie ha ihe, ma tụọ otu n'ime ndị bishọp ha mkpọrọ mkpọchi anụ ruo ọtụtụ ụbọchị.48

Ma mgbe uzuzu kwụsịrị, ọbụlagodi Nna nke Atọ n'Ime Otu Agaghị ekpe ya ikpe nke ọma site n'ụdị ikpeazụ nke okwukwe ya. Hanson rụtụrụ aka na nke ahụ "Athanasius enweghị okwu ọ bụla maka ihe Chineke bụ atọ dị iche na nke Chineke dị ka otu, wee kwenye n'ụdị Chineke dị ka otu hypostasis na Serdica nke site n'ụkpụrụ nke Kapadocian orthodoxy bụ ịjụ okwukwe." 49

Ndị Kapadoshia atọ

Esisịt ini ke Athanasius ama akakpa ke 373 E.N, mme ekpep ukpepn̄kpọ ido ukpono ita ẹto Cappadocia Asia Minor ẹma ẹkụre ukpepn̄kpọ Abasi -Ita -ke -Kiet: Gregory of Nazianzus, Basil of Caesarea, ye Basil, Gregory of Nyssa. Ndị ikom a chepụtara usoro nke ejiri tinye Mmụọ Nsọ n'ime Chukwu, na-enye anyị echiche nke Chukwu dịka atọ n'ime otu.

Ihe ọhụrụ nke echiche a pụtara ìhè site na Gregory nke nnabata Nazianzus n'onwe ya “N'ime ndị amamihe n'etiti onwe anyị, ụfọdụ echewo na ọ bụ ọrụ, ụfọdụ dị ka ihe e kere eke, ụfọdụ dị ka Chineke; “ 50

Echiche nke “atọ n'ime otu” nke ndị Kapadoshia atọ ahụ wepụtara bụ n'ezie echiche ọhụrụ kpamkpam nke sitere na nkà ihe ọmụma Gris. Hanson dere banyere ndị Kapadoshia:

Enweghị obi abụọ ọ bụla banyere ụgwọ [Gregory nke Nyssa] ji nkà ihe ọmụma Plato. . .Gregory jidesiri nwanne ya nwoke Basil na onye aha ya bụ Nazianzus ike, na anyị nwere ike ịmara ma kwenye na Chineke bụ otu “ousia” na “hypostases” atọ. . Ọ bụ ezie na Gregory agwakọtala ọtụtụ echiche nkà ihe ọmụma nke oge a n'ime usoro nkuzi ya, ọ na -akpachapụ anya maka ịnakwere ụgwọ o ji na nkà ihe ọmụma nke ndị ọgọ mmụọ ma na -ahọrọ ịghọgbu onwe ya (dịka ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị niile bu ya ụzọ na ndị ha na ya dịkọrọ ndụ mere) ikwenye na a tụrụ anya ndị ọkà ihe ọmụma na echiche ha site n'aka Moses na ndị amụma.

- RPC Hanson, Chọọ Ozizi Ndị Kraịst nke Chineke, p. 719, 721-722

Theodosius nke na-achị achị hụrụ echiche nkà ihe ọmụma nke chi atọ n'ime otu na-amasị ya. O mere ya ka ọ bụrụ ebumnuche ya ịkagbu ma jiri ike tisasịa usoro okpukperechi ọ bụla - gụnyere otu Ndị Kraịst ndị ọzọ - ndị na -ekwenyeghị na nkà mmụta okpukpe ọhụrụ ya. Ya mere, na Febụwarị 27, 380 AD, ya na ndị eze ukwu abụọ ndị ọzọ na -achị Rom nyere iwu njikọta tupu nye Kansụl nke Constantinople, na -ahapụ ntakịrị obi abụọ banyere otu kansụl na -esote ga -eme ntuli aka:

N'ịgbaso iwu a, Theodosius chụpụrụ bishọp onyeisi oche na Constantinople wee jiri Cappadocian Gregory nke Nazianzus dochie ya. N'ịbụ onye haziri ikike okpukpe ka o kwekọọ na mmasị mmụta okpukpe ya, Theodosius kpọkọtara ọgbakọ ama ama nke Constantinople na 381 AD. Nsonaazụ a na -apụghị izere ezere mere ka ozizi Atọ n'Ime Otu ikpeazụ a bụrụ usoro iwu, ọkachasị n'ihi na Theodosius tinyere ya n'iwu ndị Rom. Ma ikpere arụsị na nkwenkwe Ndị Kraịst nke na-ekwekọghị na ozizi Atọ n'Ime Otu a malitere ọhụrụ bụzi iwu akwadoghị wee taa ndị dara iwu ahụhụ.51

MKWUBIOKWU

N'ihe dị ka narị afọ atọ mbụ nke ụka - ogologo oge ka United States of America dịworo - enweghị echiche nke chi atọ n'ime otu. Ụdị ozizi a dị ugbu a abụghị naanị na ọ malitere nwayọ nwayọ, kama ọ malitere n'ụzọ nke mere na ndị nwoke nyere ihe nwube ya bụ ndị ikpe okwukwe juputara na ikpe ikpeazụ. Ọkọ akụkọ ihe mere eme RPC Hanson kwuru n'ụzọ ziri ezi na kansụl ụka oge mbụ bụ “ọ bụghị akụkọ agbachitere orthodoxy, mana ọchụchọ maka orthodoxy, ọchụchọ nke usoro ikpe na njehie mere.52

Iso Ụzọ Kraịst bụ isi etinyela okwukwe dị ukwuu na nkwubi okwu nke ndị mmadụ dịrị ndụ ọtụtụ narị afọ ka Kraịst nwụchara. A na -eche na Mmụọ Nsọ duziri ha ka ha chepụta ozizi Atọ n'Ime Otu, n'agbanyeghị na Joseph Lynch na -ekwu, "[C] ouncils na -abụkarị ndị isi ike na ọbụna nzukọ ime ihe ike nke na -enwetaghị nkwekọrịta nke e chere na -egosi ọnụnọ nke Mmụọ Nsọ." 53 

Jizọs kụziiri anyị otu esi amata ezi nkuzi na nkuzi ụgha mgbe ọ sịrị: “Unu ga -amata ha site na mkpụrụ ha.” (Matiu 7:16). Mkpụrụ nke Mmụọ Nsọ gụnyere ịhụnanya, ọ joyụ, udo, ogologo ntachi obi, obiọma, ịdị mma, ikwesị ntụkwasị obi, ịdị nwayọọ, na njide onwe onye (Gal 5: 22-23). Amamihe nke Mmụọ Nsọ bụ "na -eme udo, dị nwayọọ, na -emeghe echiche, jupụta n'ebere na ezi mkpụrụ, adịghị ele mmadụ anya n'ihu na ezi obi. ” (Jemes 3: 27)N'aka nke ọzọ, onye otu Hilary nke Poitiers kọwara ndị kansụl ụka dị ka ndị a:

Ka anyị na -alụ ọgụ maka okwu, na -ajụ ajụjụ maka ihe ọhụrụ, na -erite uru na -enweghị isi, na -akatọ ndị ode akwụkwọ, na -alụ ọgụ na ajụjụ oriri na ọ ,ụ partyụ, na -enwe ihe isi ike na -ekwenye, ma na -akwadebe ime onwe anyị ihe ọjọọ, otu nwoke bụ nke Kraịst. . .Anyị na -ekpebi ụkpụrụ okwukwe site n'afọ ma ọ bụ n'ọnwa, anyị na -agbanwe mkpebi anyị, anyị machibido mgbanwe anyị, anyị na -amachibido mmachibido anyị iwu. Yabụ, anyị na -ama ndị ọzọ ikpe n'ime onwe anyị, ma ọ bụ anyị onwe anyị n'ihe atụ nke ndị ọzọ, na mgbe anyị na -ata ata ma na -eri ibe anyị, ọ dị ka anyị ga -eripịa ibe anyị.

Hilary nke Poitiers, Mgbasa ozi Const. ii. 4,5 (~ 360 AD)

Ọzọkwa, ozizi Atọ n'Ime Otu bụ ozizi mgbe Akwụkwọ Nsọ gbanyesịrị mkpọrọgwụ na nkà ihe ọmụma Gris. Agba Ochie anaghị akụzi ya, Jizọs akụzighị ya, ndị ozi akụzighị ya, na ụka nke mbụ anaghị akụzi ya. Ya mere, ọ bụ ihe amamihe dị na anyị ịtụleghachi nkuzi a nke ọma megide ndụmọdụ Akwụkwọ Nsọ zuru oke.

E degharịrị ya na ikike site na https://thetrinityontrial.com/doctrinal-evolution/


  1. NET Bible Commentary kwuru: “N'ọnọdụ ndị Izrel oge ochie, a na -aghọtakarị ọtụtụ dị ka ọ na -ezo aka na Chineke na n'obí ya nke eluigwe (see 1 Kgs 22:19-22; Job 1:6-12; 2:1-6; Isa 6:1-8)”.
    https://net.bible.org/#!bible/Genesis+1:26, Ihe odide ala ala peeji #47
  2. As Akwụkwọ ọkọwa okwu nke Hastings nke Bible ndetu, okwu chihim (Chineke) n'ime agba ochie etinyere ọ bụghị naanị nye Yahweh, kamakwa maka chi ndị mba ọzọ, ihe karịrị ike mmadụ, na mmadụ. Eg Ex 7: 1, Ex 21: 6, Ex 22: 8-9; Ọm 82: 1, Kp. Jọn 10:34.
    https://www.studylight.org/dictionaries/hdb/g/god.html
  3. A na -ekewa ndị ntụgharị okwu ma Abụ Ọma a ọ bụ amụma ma ọ bụ na mbụ e zigara ya Eze Devid nke mbụ ma emesịa tinye ya n'ọrụ na Kraịst. N'agbanyeghị, eziokwu na eze a nwere Chineke nke na -ete ya mmanụ ma na -agọzi ya (amaokwu 2, 7) na -agwa onye na -agụ ya aha ya chihim na -ezo aka n'ọkwa ya dị ka onye nnọchi anya mmadụ dị elu nke Yahweh.
  4. Walter Bruggemann na William H. Bellinger Jr., Abụ Ọma, p.214.
  5. Ekwuputara na Jizọs nwere Chukwu n'ọtụtụ amaokwu, gụnyere Matt 27:46, Jn 17: 3, Jn 20:17, Rom 15: 6, 2 Cor 1: 3, 2 Co 11:31, Eph 1: 3, Eph 1:17, Heb 1: 9, 1 Pe 1: 3, Rev 1: 6, Rev 3: 2, Rev 3:12. Na Chineke nke Jizọs bụ otu Chineke ka Jizọs n'onwe ya gosipụtara na Jọn 17: 3 yana site na njirimara Pọl nke Nna dị ka otu Chineke na Chineke nke Jizọs. Lee ọmụmaatụ 1 Cor 8: 6, cp. Ndị Rom 15: 6.
  6. Efere, Timaeusnkeji. 34a-34c.
  7.  http://en.wikipedia.org/wiki/Metempsychosis
  8. Alfred Plummer, Oziọma dịka Jọn siri kwuo, p. 61
  9. Filo, Ezi Nwoke ọ bụla nwere onwe ya
    http://www.earlyjewishwritings.com/text/philo/book33.htmlỌpụ. 15: 1, 1 Eze. 13:18, 1 Eze. 16:12, 1 Ndi 17:24, 2 Ndi 1:17, 1 Sa 3: 1, Emọs 8:12. Ndị ọkà mmụta Bible kwenyere n'ihe Alfred Plummer kwuru nke ukwuu na "n'Agba Ochie anyị na -ahụ Okwu ma ọ bụ amamihe nke Chineke dị ka onye," kama ịkọwa onye nke abụọ. (St. John, Ụlọ Akwụkwọ Cambridge maka Akwụkwọ Nsọ, p. 61.)
  10. Filo, Onye bụ onye nketa nke ihe Chukwu, ch XLVIII, nkeji 233 ff.
  11. Filo, Ajụjụ na azịza na Jenesis nke Abụọ, Nkeji. 62.
  12. Ọ bụ ezie na ndị nna ụka mbụ ji nkwado a nabata echiche a, ọ pụtara ìhè na anọghị na NT.
  13. James DG Dunn, Christology na -eme, p. 216. Brackets m.
  14.  HA Kennedy, Onyinye Philo na Okpukpe, p. 162-163.
  15. David T. Runia, Philo na Mmalite nke Echiche Ndị Kraịst.
  16. James Dunn, Christology na -eme, p. 220. Brackets m.
  17. Nkọwa okwu nke Agba Ọhụrụ na Ọganihu ya, ebe. Martin, Davids, “Iso Christianityzọ Kraịst na okpukpe ndị Juu: akụkụ nke ụzọ”, 3.2. Johannine Christology.
  18. James Dunn, Christology na -eme, p. 212.
  19. Paul VM Flesher na Bruce Chilton, Targum: Okwu Mmalite Dị Mkpa, p. 432
  20. Enweghị ihe akaebe ọ bụla mere eme na Plato zutere Torah. Ọ gaghịkwa enwe ike izute okwu ahụ agafe na akụkọ nke agwọ ọla, maka okwu Hibru dị na Ọnụ Ọgụgụ 21: 8-9 bụ nek, pụtara ọkọlọtọ, ogwe mgbaàmà, ma ọ bụ ọkọlọtọ. E tinyeghị agwọ n'elu obe kama osisi.
  21. David T. Runia, Philo na Akwụkwọ Ndị Kraịst oge mbụ, p. 99.
  22. James Dunn kwuru na n'ime NT “Onye dere akwụkwọ ndị Hibru ji ume gbagọ agbamume a - 'Gịnị mmụọ ozi ka Chineke kwuru. . . ' (Hib. 1.5). ” James DG Dunn, Christology na Ime, p. 155
  23. Mkparịta ụka ya na Trypho, ch. CXXVI
  24. Mkparịta ụka ya na Trypho, ch. EBXX
  25. Mkparịta ụka na Trypho, ch. LVI
  26. https://en.wikipedia.org/wiki/Universal_reconciliation
  27. Mmalite, De Principis, bk I, ch II, sek 4
  28. http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf214.xii.ix.html
  29. http://en.wikipedia.org/wiki/Tertullian
  30. Tertullian, Megide Hermogenes, ChiII.
    http://www.earlychristianwritings.com/text/tertullian13.html
  31. http://en.wikipedia.org/wiki/Tertullian
  32. Joseph H. Lynch, Iso Ụzọ Kraịst oge gboo: Akụkọ dị mkpirikpi, p. 62
  33. Akwụkwọ ozi gbasara Arianism na ntinye nke Arius
  34. Anyị na -amụta maka leta a site n'aka onye nchekwa Alexander Athanasius, onye mepụtaghachiri ya n'ọrụ ya Nke Synodis ma kpọọ ya "ọgbọ nke si n'obi jụrụ okwukwe ha." Lee Athanasius, Nke Synodis
  35. RPC Hanson, Ọchụchọ maka Ozizi Ndị Kraịst nke Chineke, p. 145
  36. http://en.wikipedia.org/wiki/Constantine_the_Great
  37. https://en.wikipedia.org/wiki/First_Council_of_Nicaea
  38. In Akụkọ ihe mere eme nke Ndị Kraịst, Philip Schaff kwuru na okwu ahụ homoususios bụ “Ọ dịghị okwu nke Akwụkwọ Nsọ karịa 'atọ n'ime otu' ' ọ bụkwa eziokwu na narị afọ nke abụọ ndị otu Gnostic dị ka ndị Valentinians jiri ya mee ihe. Lee http://www.bible.ca/history/philip-schaff/3_ch09.htm#_ednref102.
  39. http://orthodoxwiki.org/Council_of_Rimini
  40. E mere Constantine baptism obere oge tupu ọnwụ ya site n'aka onye ụkọchukwu Arian bụ Eusebius nke Nicomedia.
    http://www.newadvent.org/cathen/05623b.htm
  41. http://en.wikipedia.org/wiki/Athanasius_of_Alexandria
  42. John Piper, Na -agbasi mbọ ike maka ndụ anyị niile, p. 42
  43. Piper, p. 55
  44. Gregory nke Nyssa (nke John Piper hotara Na -agbasi mbọ ike maka ndụ anyị niile, p. 40).
  45. Piper hotara Dr. Hanson na ibe 42.
  46. Hanson, p. 239-273
  47. Hanson, p. 253
  48. Hanson, p. 870
  49. https://www.newadvent.org/fathers/310231.htm
  50. http://en.wikipedia.org/wiki/Christian_persecution_of_paganism_under_Theodosius_I
  51. Hanson, p. Xix-xx / RE Rubenstein, Mgbe Jizọs ghọrọ Chineke, p. 222-225
  52. Joseph H. Lynch, Iso Ụzọ Kraịst oge gboo: Akụkọ dị mkpirikpi, p. 147

 


Njikọ njikọ

 

Ịdị n'otu nke Akwụkwọ Nsọ site na Chọọchị mbụ ruo na emepechabeghị emepe

Mark M. Mattison

PDF nbudata, http://focusonthekingdom.org/Biblical%20Unitarianism.pdf

 

Mmepe nke Atọ n'Ime Otu na Oge Patristic

Mark M. Mattison

PDF nbudata, http://focusonthekingdom.org/The%20Development%20of%20Trinitarianism.pdf

 

AD 381: Ndị jụrụ okwukwe, ndị ọgọ mmụọ, na Dawn nke steeti monotheistic

nke Charles Freeman dere

PDF nbudata, http://www.focusonthekingdom.org/AD381.pdf

 

Atọ n'Ime Otu tupu Nicea

nke Sean Finnegan dere (Restitutio.org)

 

PDF nbudata, https://restitutio.org/wp-content/uploads/2019/04/The-Trinity-before-Nicea-TheCon-2019.pdf

 

Atọ n'Ime Otu tupu Nicea

Sean Finnegan (Restitutio.org)
Nzukọ Ọgbakọ nke 28, Eprel 12, 2019, Hampton, GA